Η λήψη καθαρών, ανεμπόδιστων εικόνων από το διάστημα γίνεται ολοένα και δυσκολότερη για το Hubble και άλλα τηλεσκόπια που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Η εκρηκτική αύξηση στις εκτοξεύσεις δορυφόρων έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου «μόλυνση» του ουρανού, με αποτέλεσμα οι δορυφορικές ουρές — φωτεινές γραμμές που αφήνουν οι δορυφόροι καθώς κινούνται — να υποβαθμίζουν σημαντικά τις επιστημονικές παρατηρήσεις. Σύμφωνα με νέα μελέτη της NASA, που δημοσιεύτηκε στο Nature, μέχρι και το 40% των εικόνων του Hubble και έως 96% από τρία άλλα τηλεσκόπια θα μπορούσαν να επηρεαστούν μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Οι συνέπειες αυτής της ρύπανσης φωτός δεν είναι αμελητέες. Η θολή εικόνα του ουρανού μπορεί να δυσκολέψει τον εντοπισμό επικίνδυνων αστεροειδών, να παρεμποδίσει την ανακάλυψη εξωπλανητών ή να αποκρύψει λεπτομέρειες σε μακρινά αστρονομικά φαινόμενα. «Η καριέρα μου επικεντρώθηκε στο να κάνω τα τηλεσκόπια να βλέπουν καλύτερα… και τώρα βλέπουμε κάτι που μπορεί να γίνει ακόμη χειρότερο», σημειώνει ο Alejandro Borlaff, επικεφαλής της έρευνας.
Η κατάσταση οφείλεται εν μέρει στη ραγδαία αύξηση των δορυφόρων χαμηλής τροχιάς. Ο αριθμός τους εκτινάχθηκε από 5.000 το 2019 σε πάνω από 15.800 σήμερα, με την ESA να προβλέπει ότι θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τις 560.000 τα επόμενα χρόνια αν υλοποιηθούν όλα τα σχεδιαζόμενα προγράμματα. Σε προσομοιώσεις, η ομάδα του Borlaff διαπίστωσε ότι το Hubble θα «πιάνει» κατά μέσο όρο 2,14 δορυφόρους ανά λήψη, ενώ το κινεζικό Xuntian, που εκτοξεύεται σύντομα, θα συναντά έως 92 δορυφόρους ανά έκθεση, λόγω του τεράστιου πεδίου όρασής του.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται απλώς στην εμφάνιση δορυφόρων μέσα στις εικόνες. Η αντανάκλαση φωτός από τον Ήλιο, τη Σελήνη ή τη Γη μπορεί να «καλύψει» κρίσιμες πληροφορίες — όπως μικρές μεταβολές στη φωτεινότητα ενός άστρου που αποκαλύπτουν έναν εξωπλανήτη.
Λύσεις υπάρχουν, αλλά απαιτούν άμεση δράση. Πιο σκοτεινοί δορυφόροι θερμαίνονται και εκπέμπουν περισσότερο υπέρυθρο φως· ο χρονικός προγραμματισμός των παρατηρήσεων γίνεται όλο και πιο δύσκολος· ενώ απαιτείται πολύ στενότερος συντονισμός με εταιρείες και κυβερνήσεις. «Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο συνύπαρξης στο διάστημα», τονίζει ο Borlaff. «Έναν βιώσιμο τρόπο για όλους».
