Μια νέα και αρκετά φουτουριστική πρόταση για τη διαχείριση της κυκλοφορίας αρχίζει να συζητιέται έντονα στην Ευρώπη και διεθνώς: η προσθήκη ενός τέταρτου χρώματος στα φανάρια, του λευκού. Η ιδέα δεν αφορά μια απλή αισθητική αλλαγή, αλλά μια ριζική επανασχεδίαση του τρόπου με τον οποίο κινούνται τα οχήματα στους δρόμους, ειδικά σε ένα μέλλον όπου τα αυτόνομα αυτοκίνητα θα είναι πολύ πιο διαδεδομένα.
Η πρόταση προέρχεται από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας και βασίζεται σε ένα νέο μοντέλο κυκλοφορίας που ονομάζεται «λευκή φάση». Σε αυτό το σύστημα, τα φανάρια δεν λειτουργούν μόνο ως στατικά σήματα (κόκκινο, πορτοκαλί, πράσινο), αλλά αποκτούν δυνατότητα επικοινωνίας με τα οχήματα μέσω ψηφιακών και ασύρματων δικτύων.
Το λευκό φως θα ενεργοποιείται μόνο όταν σε μια διασταύρωση υπάρχει αρκετά υψηλό ποσοστό αυτόνομων οχημάτων. Σε αυτή την περίπτωση, τα φανάρια θα «ενημερώνουν» τους οδηγούς ότι η κυκλοφορία ρυθμίζεται από τα ίδια τα οχήματα. Οι οδηγοί δεν θα βασίζονται πλέον σε αυστηρά χρονικά σήματα, αλλά θα ακολουθούν τη ροή του προπορευόμενου οχήματος, επιτρέποντας ένα είδος δυναμικού συντονισμού της κίνησης.
Όταν όμως δεν υπάρχουν αρκετά αυτόνομα οχήματα στο δρόμο, το σύστημα απενεργοποιεί τη λευκή λειτουργία και επιστρέφει στα κλασικά φανάρια που γνωρίζουμε σήμερα. Έτσι, η μετάβαση είναι σταδιακή και προσαρμοστική, χωρίς να απαιτείται άμεση και καθολική αλλαγή του οδικού συστήματος.
Σύμφωνα με προσομοιώσεις των ερευνητών, ακόμη και μια μικρή παρουσία αυτόνομων οχημάτων, γύρω στο 10%, μπορεί να μειώσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση κατά περίπου 3%. Όταν το ποσοστό φτάσει στο 30%, η μείωση της κίνησης μπορεί να αγγίξει το 11%, κάτι που δείχνει σημαντικά οφέλη για πόλεις με έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα. Σε πιο προχωρημένα σενάρια, όπου τα αυτόνομα οχήματα κυριαρχούν, η ροή της κυκλοφορίας θα μπορούσε να γίνει σχεδόν συνεχής, με ελάχιστες στάσεις και καθυστερήσεις.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις. Το μεγαλύτερο ζήτημα είναι το κόστος εγκατάστασης της απαραίτητης τεχνολογίας σε υπάρχοντα δίκτυα δρόμων και φαναριών. Επιπλέον, απαιτείται ευρεία υιοθέτηση συστημάτων επικοινωνίας μεταξύ οχημάτων και υποδομών, κάτι που δεν είναι ακόμη καθολικά διαθέσιμο.
Για αυτόν τον λόγο, οι επιστήμονες προτείνουν αρχικά δοκιμές σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα, όπως πανεπιστημιουπόλεις, βιομηχανικές ζώνες ή περιοχές logistics, πριν γίνει οποιαδήποτε σκέψη για εφαρμογή σε μεγάλες πόλεις.
Η ιδέα του λευκού φωτεινού σήματος δεν αλλάζει απλώς τα φανάρια· αλλάζει τον ίδιο τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κυκλοφορία, μετατρέποντάς την από στατικό σύστημα κανόνων σε δυναμικό, «έξυπνο» δίκτυο συνεργασίας ανθρώπων και μηχανών.
