BREAKING

2

Αφιέρωμα στα 10 χρόνια iPod: Η συσκευή που άλλαξε τη μουσική μας απόλαυση

Το iPod δεν ήταν το πρώτο MP3 player της αγοράς, η Apple όμως και ο Steve Jobs ήταν οι πρώτοι που κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα προϊόν τόσο επιτυχημένο, ώστε να αλλάξει τον τρόπο που ακούμε μουσική.


Όταν ο Steve Jobs πήρε στα χέρια του το πρώτο iPod είπε στους μηχανικούς του ότι ήταν πολύ μεγάλο. Αυτοί του απάντησαν ότι ήταν τόσο μικρό όσο θα μπορούσε να είναι και ότι δε θα μπορούσε να συρρικνωθεί άλλο, ενσωματώνοντας όλες αυτές τις τεχνολογίες.

Ο CEO της Apple έκανε μία παύση και, στη συνέχεια, πήρε το iPod και το έριξε μέσα σ' ένα ενυδρείο με ψάρια. Επεσήμανε τις φυσαλίδες που είχαν δημιουργηθεί και είπε στους μηχανικούς του ότι, εφόσον υπήρχε αέρας σε αυτό, υπήρχε και κενός χώρος. "Κάντε το μικρότερο" διέταξε.

Η ιστορία δεν έχει επιβεβαιώθεί, αλλά μπορούμε να την πιστέψουμε, δεδομένης της τελειομανίας του Jobs. Όταν η Apple τελικά λάνσαρε το iPod -10 ακριβώς χρόνια πριν- άλλαξε τον τρόπο που ακούμε μουσική, έφερε επανάσταση στη μουσική βιομηχανία και μεταμόρφωσε την εταιρεία.

To iPod δεν ήταν το πρώτο MP3 player της αγοράς, ήταν όμως το πρώτο που χρησιμοποίησε την τεχνολογία τόσο σωστά, ώστε να γίνει ένα προϊόν με τεράστια εμπορική επιτυχία. Καμία από τις προτάσεις που είχαν κυκλοφορήσει έως τότε δεν ήταν τόσο ολοκληρωμένες: είτε ήταν μεγαλύτερες και βαρύτερες, είτε αποθήκευαν λιγότερη μουσική, είτε χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να αποθηκεύσουν τραγούδια, είτε είχαν μικρότερη διάρκεια ζωής της μπαταρίας τους. Το iPod, από την άλλη, μπορούσε να αποθηκεύσει 1.000 κομμάτια, είχε 10 ώρες ζωής μπαταρίας και σου επέτρεπε να μεταφέρεις πολλά κομμάτια από τον υπολογιστή σου σε πολύ μικρό χρόνο. Και όλα αυτά σε μία συσκευή στο μέγεθος μίας... τράπουλας.

Η Apple αποφάσισε να δημιουργήσει ένα music player στις αρχές του 2001, έτσι ο Steve Jobs ζήτησε από τον Jon Rubinstein, που ήταν επικεφαλής στο τμήμα του hardware engineering να ερευνήσει το θέμα. Τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς, η Apple είχε λανσάρει τα iTunes, ένα μουσικό πρόγραμμα για υπολογιστές Mac. Ένα μήνα αργότερα, σε ένα ταξίδι του Rubinstein στην Ιαπωνία, του έδειξαν ένα σκληρό δίσκο 1.8'' από την Toshiba. "Μου είπαν ότι δε γνωρίζουν πώς να τον αξιοποιήσουν. Σκεφτόταν την περίπτωση να τον τοποθετήσουν σ' ένα μικρό notebook". ανέφερε αργότερα ο Rubinstein. "Πήγα πίσω στον Steve και του είπα. Ξέρω πώς θα το κάνω αυτό". Και αυτός συμφώνησε "Οκ προχώρησέ το".

Το μόνο μειονέκτημα ήταν ο χρόνος. O Jobs ήθελε η νέα συσκευή να είναι διαθέσιμη έως τα Χριστούγεννα του 2001. Μία ομάδα 30 ατόμων ξεκίνησε να δουλεύει για ατελείωτες ώρες στο "Project P-68", όπως ονομάστηκε. Ο Jonathan Ive, ο διάσημος πλέον Βρετανός σχεδιαστής που εργάζεται στην Apple από το 1992, αναφέρει: "Όπως όλοι οι άλλοι, ήθελα να συμμετέχω,όχι επειδή ήταν μία μεγάλη ευκαιρία -που ναι ήταν- αλλά επειδή ήθελα να αποκτήσω μία τέτοια συσκευή".

Ο Rubinstein έφερε στο project τον Tony Fadell, ένα μηχανικό που είχε μία ιδέα για ένα digital music player και την κυκλοφορούσε στη Silicon Valley για κάποιο χρονικό διάστημα. Το user interface για το iPod δημιουργήθηκε με βάση ένα λογισμικό που αγοράστηκε από μία εταιρεία που ονομαζόταν Pixo, ενώ η βασική σχεδίαση του hardware προήλθε από ένα start-up που ονομαζόταν Portal Player.

Ο Jonathan Ive, ο οποίος είχε σχεδιάσει και τους πολύχρωμους iMac το 1998, επέβλεψε κάθε λεπτομέρεια, από το -χαρακτηριστικό πλέον- case του iPod έως τον τρόπο που ανοίγει η συσκευσία όταν κάποιος κάνει unboxing το προϊόν. Όλη η ομάδα της Apple όμως είχε ιδέες που τελειοποίησαν το προϊόν. Π.χ. η ιδέα για τον τροχό κύλισης προήλθε από τον Phil Schiller, επικεφαλής του τμήματος marketing της Apple, ενώ το όνομα της συσκευής από τον Vinnie Chieco, έναν freelancer copywriter, που ανέφερε ότι το player του θυμίζει τα escape "pods" σε ένα διαστημόπλοιο που είχε δει στον κινηματογράφο.

Μαζί με όλα αυτά βέβαια, είχαν ληφθεί υπόψη και οι απαιτήσεις του Steve Jobs για απλότητα και κομψότητα. Έδινε ιδιαίτερη σημασία στο πόσο σημαντικό ήταν να μπορεί κάποιος να έχει πρόσβαση σε κάθε κομμάτι με τρία μόνο ή και λιγότερα clicks. "Αν υπήρξε ποτέ ένα προϊόν που να χαρακτηρίζει όσο κανένα άλλο το λόγο ύπαρξης της Apple, είναι αυτό" ανέφερε ο Jobs μετά το λανσάρισμα της συσκευής.

Και ενώ ο ανταγωνισμός προσπαθούσε να κυκλοφορήσει music players σε μεγάλες ποσότητες, μόνο η Apple φαινόταν να αντιλαμβάνεται ότι το "κλειδί" ήταν η δημιουργία μίας ολοκληρωμένης εμπειρίας.

"Είναι το σύνολο", σημειώνει η Jana Scholze, επιμελήτρια στο κομμάτι του product design στο Victoria and Albert Museum. "Είναι o τρόπος παράδοσης, είναι η συσκευασία και το πώς έρχεται σε σένα." Η ίδια επισημαίνει ότι τα σχέδια της Apple έχουν κάποιες μικρές αλλά ιδιαίτερες σχεδιαστικές λεπτομέρειες, που οδηγούν όμως σε συναισθηματική σύνδεση του καθενός μας με τις συσκευές της, είτε πρόκειται το περιττό -κατ' άλλους- αλλά παραδόξως γοητευτικό χερούλι των iMac, είτε για κάποιες λεπτομέρειες στη σχεδίαση ενός iPod. H Scholze είχε σχολιάσει για το music player της Apple: «Με τη βοήθεια του σχεδιασμού, προσφέρει στους χρήστες μια εμπειρία που είναι πολύ πιο σημαντική από τη μουσική."

Αλλά οι πρώτες αντιδράσεις μετά την κυκλοφορία του iPod δεν ήταν απολύτως θετικές. Πολλοί φανατικοί οπαδοί της Apple δεν ενθουσιάστηκαν με την ιδέα, προτείνοντας στην αμερικανική εταιρεία, αντί να μπει στον κόσμο των "παιχνιδιών", να δώσει λίγο περισσότερο χρόνο στη βελτίωση των "ακριβών" και "άχρηστων" servers της.

Με κόστος γύρω στα 300 ευρώ, το iPod θεωρήθηκε επίσης πάρα πολύ ακριβό, σύμφωνα με κριτικούς της εποχής, τη στιγμή που κάποιοι άλλοι έλεγαν ότι η κυκλοφορία μίας τέτοιας συσκευής δεν είχε κανένα απολύτως νόημα. Αρχικά, μπορούσε να συνεργαστεί μόνο με τους υπολογιστές Mac της Apple, αν και, το 2002, κυκλοφόρησε και η έκδοση που ήταν συμβατή με τα Windows. Ένα χρόνο αργότερα, λανσαρίστηκε και το iTunes Music Store, καθώς και μια έκδοση του iTunes για Windows.

"Τότε άρχισαν να έρχονται όλα μαζί. Οι πωλήσεις του iPod ανέβηκαν στα ύψη", λέει ο Feargal Sharkey, πρώην τραγουδιστής των Undertones, ο οποίος αγοράζει προϊόντα της Apple από το πρώτο Macintosh που αυτή κατασκεύασε. Η Apple πούλησε το εκατομμυριοστό της iPod τον Ιούνιο του 2003 και το 2.000.000-ο της έξι μήνες αργότερα. Μέχρι το τέλος του 2004, είχε πουλήσει 10 εκατομμύρια συσκευές!

Ο Sharkey, που τώρα είναι διευθύνων σύμβουλος της UK Music, εκπροσωπώντας τη βρετανική μουσική βιομηχανία, σημειώνει ότι το iTunes Store ήταν μία μεγάλη έκπληξη για τις δισκογραφικές. Από το φόβο της online πειρατείας, οι εταιρείες άργησαν να πειραματιστούν με το θέμα των ψηφιακών πωλήσεων. Η Apple πήρε γρήγορα τον έλεγχο της αγοράς. "Ήταν ένας γάμος της τεχνολογίας με το περιεχόμενο", λέει ο Sharkey.

Έως τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, τα λευκά ακουστικά του iPod βρισκόταν παντού (αυτό ήταν πραγματικά μία "ειρωνεία της τύχης", καθώς αποτελούσαν την "αχίλλειο πτέρνα" της συσκευής). Οι διαφημίσεις της Apple ήταν παντού -περιλαμβάνοντας σιλουέτες που χόρευαν σε φωτεινό φόντο κρατώντας σφιχτά τα iPod τους- και το μήνυμα που περνούσαν ήταν σαφές: η αγαπημένη σας μουσική βρίσκεται δίπλα σας όλη την ώρα.

Πολλοί διάσημοι είχαν ενθουσιαστεί επίσης με τη νέα συσκευή. Ο Moby είχε δηλώσει: "Ο λόγος γι' αυτήν την τόσο επαναστατική ποιότητα του iPod είναι ότι είναι τόσο κομψό και τόσο μέσα στα πλαίσια της λογικής, ώστε γίνεται μέρος της ζωής σου τόσο γρήγορα που δεν μπορείς να θυμηθείς καν πώς ήταν οι συσκευές πριν από αυτό"

Σταδιακά, οι πωλήσεις αυξάνονταν και το ίδιο συνέβαινε και με τις διάφορες σειρές iPod: λανσαρίστηκε το iPod mini, το Shuffle χωρίς οθόνη, καθώς και το iPod Touch. Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 300 εκατομμύρια iPods έχουν πουληθεί.

"Είναι ένα πραγματικό δέντρο της εξέλιξης", αναφέρει ο Graham Barlow, αρχισυντάκτης του περιοδικού MacFormat. "Μπορείς να δεις μια σαφή εξελικτική γραμμή που αρχίζει με το iPod. 'Ηταν η αρχή της "cool" περιόδου της Apple. Το iMac επαναπροσδιόρισε την Apple, αλλά ήταν το iPod που το έκανε όλο αυτό κάτι μεγαλύτερο..."

Ο Jay Elliot, στέλεχος της Apple υπό από τον Steve Jobs, στη δεκαετία του 1980, συμφωνεί: "Το iPod ήταν ένα βασικό σημείο αλλαγής πορείας, διότι άλλαξε την αγορά"

Αλλά το iPod δε θα ήταν αυτό το σημείο αναφοράς που είναι σήμερα αν είχε μόνο αλλάξει την αγορά. Άλλαξε επίσης και τον τρόπο που ακούμε μουσική. Ακούμε μουσική πιο συχνά γιατί το έχουμε πάντα μαζί μας. Και ακούμε playlists, αντί για albums...

Τα albums, τα οποία αποτελούν, στην τελική, απλά μια συλλογή από μουσική η οποία ορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη χωρητικότητα της μορφής στην οποία είναι αποθηκευμένη αυτή, βρίσκονται κοντά μας γύρω στα 60 χρόνια. Δεν αποτελούν τόσο παλιά μορφή τέχνης, όπως το μυθιστόρημα, η συμφωνική ή ακόμα και οι μεγάλου μήκους ταινίες. Ίσως ο χρόνος τους πέρασε. Ή ίσως και όχι. Ο Sharkey επισημαίνει πάντως ότι οι πωλήσεις ψηφιακών albums αυξάνονται.

Αυτό ήταν κάτι ακόμη που ο Jobs είχε προβλέψει. Το 2003, είχε πει σχετικά: "Κανείς δεν σκέφτεται τα albums πια, έτσι κι αλλιώς οι άνθρωποι σκέφτονται τις playlists και τα mixes"

"Υπάρχουν ακόμη πωλήσεις albums όσο οι καλλιτέχνες τα κυκλοφορούν, αλλά πιστεύουμε ότι οι περισσότεροι καταναλωτές προτιμούν να αγοράζουν μεμονωμένα κομμάτια που τους αρέσουν. Και μετά να τα οργανώνουν σε λίστες αναπαραγωγής στους υπολογιστές και τα iPod τους."

Οι πωλήσεις του iPod τα τελευταία χρόνια άρχισαν να μειώνονται, παρ' όλα αυτά, δεδομένου ότι οι περισσότεροι άνθρωποι πλέον αποθηκεύουν τη μουσική τους σε smartphones, αυτός είναι ο λόγος που το iPod Touch δεν είναι πλέον μόνο ένα music player, αλλά και μηχανή παιχνιδιών, web browser και συσκευή επικοινωνίας. Εν τω μεταξύ, η Apple, η Google και η Amazon έχουν λανσάρει υπηρεσίες που σου επιτρέπουν να αποθηκεύσεις μουσική σε servers στο Internet, στο "σύννεφο", και μετά να την κατεβάζεις σε ό,τι συσκευή διαθέτεις. Το iPod δεν είναι πλέον τόσο σημαντικό, αλλά παρ' όλα αυτά δεν έχουμε χάσει την επιθυμία να μεταφέρουμε τη μουσική, μαζί μας.

"Δέκα χρόνια αργότερα, το πιο σημαντικό πράγμα είναι ότι εξακολουθεί να έχει όλα τα αγαπημένα μου κομμάτια μέσα σε αυτό", λέει ο Sharkey.

πρωτότυπο κείμενο από τον Shane Richmond, σε αφιέρωμα της Telegraph

0 Comment