Όπως έγινε πρόσφατα γνωστό, η Ελλάδα προχωρά σε μια νέα αυστηρή ρύθμιση που βάζει φραγμό στη χρήση των social media από παιδιά κάτω των 15 ετών, με πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μια στρατηγική απάντηση στις προκλήσεις του ψηφιακού εθισμού των ανηλίκων και σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η παρουσία των παιδιών στο διαδίκτυο.
Το μέτρο εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο ρύθμισης του ψηφιακού χώρου και συνδέεται άμεσα με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act). Βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας των ανηλίκων και ο περιορισμός της ανεξέλεγκτης έκθεσής τους σε περιεχόμενο και αλληλεπιδράσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχολογία και την ανάπτυξή τους.
Από το 2027, παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα έχουν πρόσβαση σε μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Instagram και το Facebook. Η εφαρμογή, ωστόσο, δεν θα γίνει απότομα, καθώς δεν προβλέπεται μαζική διαγραφή λογαριασμών αλλά σταδιακή προσαρμογή των χρηστών και των συστημάτων.
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο έχει η επιβεβαίωση ηλικίας των χρηστών μέσω τεχνολογικών εργαλείων. Οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να αναπτύξουν μηχανισμούς που θα ελέγχουν αξιόπιστα την ηλικία των χρηστών, ενώ θα εφαρμόζεται και επανέλεγχος στοιχείων ώστε να εντοπίζονται ψευδείς δηλώσεις. Η ευθύνη συμμόρφωσης μεταφέρεται κυρίως στις ίδιες τις εταιρείες, οι οποίες θα πρέπει να εμποδίζουν ενεργά την πρόσβαση ανηλίκων.
Το κράτος θα έχει ρόλο εποπτείας και συντονισμού, μέσω αρμόδιων αρχών όπως η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Σε περίπτωση παραβάσεων, ενεργοποιούνται οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ελέγχου και επιβολής κυρώσεων στο πλαίσιο του DSA.
Σημαντική παράμετρος του σχεδίου αποτελεί η ενίσχυση της γονικής εποπτείας μέσω ψηφιακών εργαλείων, όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, τα οποία θα βοηθούν στον έλεγχο ηλικίας και στη διαχείριση της πρόσβασης των παιδιών. Παράλληλα, προωθείται η ιδέα ενός ενιαίου ευρωπαϊκού «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης».
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέτρο δεν στοχεύει στην απομόνωση των παιδιών από την τεχνολογία, αλλά στην πιο ισορροπημένη χρήση της. Τονίζεται ότι η ψηφιακή εποχή απαιτεί κανόνες και εργαλεία προστασίας, ειδικά για τις νεότερες ηλικίες, χωρίς όμως να υποκαθίσταται ο ρόλος της οικογένειας, που παραμένει καθοριστικός.
Η πρωτοβουλία βασίζεται επίσης σε επιστημονικά δεδομένα που συνδέουν την υπερβολική χρήση social media με προβλήματα όπως άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και κοινωνική απομόνωση. Για τον λόγο αυτό, ο ψηφιακός εθισμός αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας υγείας.
Τέλος, προβλέπεται αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων για τις πλατφόρμες που δεν θα συμμορφωθούν, με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου τους, καθώς και πρόσθετες κυρώσεις έως την πλήρη συμμόρφωση.
